Toeval bestaat, maar wat je ermee doet, is waar het om gaat!

'Lola rennt' gezien door Jean Paul Sartre, schrijver en existentialist

Toeval bestaat, maar wat je ermee doet, is waar het om gaat!

In de film 'Lola rennt' van regisseur Tom Tykwer uit 1998, zien we hoe de jonge vrouw Lola dezelfde 20 minuten uit haar leven drie keer opnieuw meemaakt. Drie kansen om een andere keuze te maken, steeds nieuwe omstandigheden die om een reactie vragen. DIe reactie, die is aan haar. Niemand anders dan Lola zelf, heeft vervolgens dan ook de verantwoordeljkheid voor de gevolgen van haar keuzes. En zo schept ze zelf drie keer opnieuw haar eigen ZIN, ze máákt er wat van, hoe moeilijk de omstandigheden ook worden. En die wórden moeilijk! Maar laat ik bij het begin beginnen.

De opmaat van het verhaal wordt gevormd door beelden van verschillende uurwerken uit verschillende tijdperken en verschillende culturen. Ze verwijzen naar het wegtikken van de tijd, de eeuwigheid. Een voice-over stelt ons als kijker een paar behoorlijk existentiële vragen: 'Wie zijn we? Waar komen we vandaan? Waar gaan we naartoe? Hoe denken we iets te weten? En waarom geloven we überhaupt iets?' vraagt hij. Vragen die ieder voor zichzelf moet beantwoorden en waarop geen kant-en-klaar antwoord te geven is. Lola ziet zichzelf aan het begin van de film geconfronteerd met het volgende probleem: ze kan haar vriend Manni alleen redden als ze hem binnen 20 minuten 10.000 DM brengt die hij een stel criminelen moet teruggeven. Waar gelooft Lola in? In Manni! In de goede afloop, in haar eigen kunnen! Hoe absurd de situatie ook, op overtuigende wijze en met meeslepende muziek neemt de regisseur ons mee op reis in drie mogelijke universums. We zien Lola de hele film rennen. Soms botsend tegen mensen wiens verdere leven ook wordt gevormd door enerzijds het toeval en anderzijds hun keuze hoe daarmee om te gaan. Soms zien we daar dan ook een glimp van. Zo wordt ieders leven niet bepaald door het toeval zelf, maar wat men daarmee doet. In 'Lola rennt' levert dit drie keer een totaal ander resultaat op.

Lola is iedere keer vrij om te kiezen op het moment dat Manni haar in volledige paniek belt. Alledrie de keren kiest ze ervoor haar instinct te volgen. Ze had het ook NIET kunnen doen. Wellicht was het interessant geweest, te zien wat dáár het gevolg van zou zijn geweest... Misschien is haar snelle reactie ook het gevolg van een veel eerder genomen besluit Manni sowieso te redden, mocht het noodlot daar ooit om vragen... Ze toont namelijk geen enkel moment van twijfel. Iedere keer kiest ze er zélf voor om haar passie te volgen, niet gehinderd door de traditionele rolpatronen die voorschrijven dat mannen vrouwen redden in films, en niet andersom. Lola is daarmee een moderne heldin, die ons met haar verhaal een spiegel voorhoudt: wat zouden wij doen als ons zoiets zou overkomen. Wat zouden wij kiezen? Zouden we reageren zoals van ons verwacht wordt, zoals ons authentieke zelf ons ingeeft, zouden we vluchten voor de situatie of de uitdaging aangaan?

Al met al een boeiende en interessante film die de juiste vragen stelt, voor wie ze zien wil...

Lola rennt zoals gezien door Baruch de Spinoza, lezenslijper en filosoof

recensie van de film 'Lola rennt' zoals gezien door Baruch de Spinoza, lenzenslijper en filosoof

Toeval bestaat niet

In de film 'Lola rennt' van regisseur Tom Tykwer uit 1998, zien we de jonge vrouw Lola die eenzelfde 20 minuten uit haar leven drie keer meemaakt. Niet het rustigste stukje, ze moet haar vriend Manni zien te redden door binnen 20 minuten 10.000 DM te produceren, anders zal hij vermoord worden door zijn criminele vrienden. Vrijwel de hele film rent ze, probeert geld los te peuteren van haar vader, botst tegen dingen en mensen op, krijgt nét wel, nét niet een ongeluk. Heel onrustig werd ik ervan, dat gerén en die opzwepende muziek… 'Hardlopers zijn doodlopers' is geloof ik een nieuwe spreuk in deze tijd? Well, I agree!

De toon wordt gezet aan het begin wanneer we allerlei klokken zien uit verschillende perioden uit de mensheid en uit verschilende culturen als verwijzing naar de eeuwigheid. Een voice-over wijst ons op het mysterie van de mens: 'Wie zijn we? Waar komen we vandaan? Waar gaan we naartoe? Hoe denken we iets te weten? En waarom geloven we überhaupt iets?; vraagt hij. Ik zeg: vertrouw op God en verlies je niet in je noodlottige passies, daar komt alleen maar ellende van en daar wordt je niet gelukkig van. Je vragen zijn meteen beantwoord indien je vertrouwt op de onmetelijke goedheid en wijsheid van God. 'Iedere vraag roept weer een nieuwe vraag op' zegt de voice-over terecht. Maar is dit nu de manier om die vragen te proberen te beantwoorden: 'het is altijd weer dezelfde vraag, en hetzelfde antwoord' 'De bal is rond en het spel duurt 90 minuten, al het andere is puur theorie'

Ja zo kun je alles wel goed praten! Maar niet dat je 90 minuten onzin laat zien.

Iedere keer dat Lola haar stukje misère al rennend en botsend opnieuw beleeft, is het het toeval dat bepaalt of ze danwel haar vriend Manni weet te redden, danwel zelf sterft, danwel dat beiden blijven leven. Maar dat is toch helemaal niet nodig! Alles is immers al voorbeschikt en de drie variaties op de eeuwigheid zijn een leuk fantasietje, Spielerei, maar meer niet. In de eeuwige substantie ligt alles al vast zoals door onze goede God beschikt. Tijd is niet op te delen in stukjes die dan weer dit, dan weer dat resultaat opleveren. En zo leuk is het allemaal niet, Lola blijkt een rotvader te hebben die meer aan zichzelf denkt dan aan haar, het enige lichtpuntje vind ik de liefdevolle onvoorwaardelijke toewijding van Lola aan haar geliefde Manni. Ze heeft heel wat voor hem over. En ze laat zich niet door het onontkoombare lot uit het veld slaan, nee, ze gaat de uitdaging haar vriend te redden zonder nadenken aan. Liefdevol maar dwaas, dom maar ontroerend. Ze had beter even haar verstand kunnen gebruiken. Wie altijd zijn verstand blijft gebruiken en zijn passies weet te beteugelen is pas echt vrij. We krijgen in het leven niet drie keer of vaker de kans om ons leven goed te leven, ondanks of dankzij alles dat zich voordoet. We hebben, in tegenstelling tot de alomvattende alomtegenwoordige eeuwige God, maar één, kort leven en dat kunnen we het beste met rust en verstand tegemoet treden. Er valt niets te kiezen, dát is onze enige keuze. Wie zich wil laten meeslepen in een redeloze, door passie overheerste fantasie moet hier vooral naar gaan kijken, maar ik vind het -excusez le mot- bullshit.